Remont łazienki zaczyna się zwykle od wizyty w salonie płytek, a powinien od zajrzenia do szafki z wodomierzem. To tam siedzi zawór, który podczas prac trzeba będzie zamknąć kilkanaście razy: przy demontażu starej wanny, przy przeróbce podejść, przy montażu stelaża podtynkowego, przy próbie szczelności. W wielu mieszkaniach i domach jest to element sprzed dwudziestu albo trzydziestu lat, który od dawna nikt nie ruszał.
Taki zawór po latach bezruchu często zachowuje się na jeden z dwóch sposobów: nie daje się obrócić albo obraca się, ale woda dalej cieknie. Oba scenariusze potrafią zatrzymać ekipę na pół dnia, dlatego lepiej sprawdzić go, zanim zacznie się kucie.
Dlaczego zawory przestają szczelnie zamykać
W starszych instalacjach częste są zawory grzybkowe, w których przepływ zamyka grzybek z uszczelką dociskany pokrętłem. Uszczelka twardnieje, gniazdo zarasta kamieniem i po kilku latach zawór już tylko dławi przepływ zamiast go odciąć. Zawory kulowe, które zastąpiły grzybkowe, są trwalsze, ale i one cierpią, gdy przez lata stoją w jednej pozycji. Kamień osadza się na kuli, a uszczelnienia przywierają do niej tak, że dźwignia nie chce ruszyć.
Pomaga tu prosta zasada, o której mało kto pamięta: zawory odcinające warto raz, dwa razy w roku zamknąć i otworzyć. Jeśli jednak ten, który mamy przy wodomierzu, już nie domyka, nie ma sensu go ratować. Wymiana kosztuje niewiele, a podczas remontu, gdy i tak trzeba odciąć wodę, jest najprostsza.
Jak rozpoznać rozmiar i rodzaj zaworu
Rozmiar zaworu podaje się w calach i odnosi się on do gwintu, a nie do zewnętrznej średnicy rury. W mieszkaniach w blokach podejście do lokalu ma najczęściej średnicę odpowiadającą gwintowi pół cala albo trzy czwarte cala, w domach jednorodzinnych zawór główny jest zwykle większy lub równy temu drugiemu. Najprościej odczytać rozmiar z korpusu starego zaworu albo z wodomierza, który ma zwykle oznaczone przyłącze. Wiele osób wpisuje w wyszukiwarkę po prostu zawór 3/4 cala, ale przed zakupem trzeba jeszcze ustalić, z której strony gwint jest wewnętrzny, a z której zewnętrzny, bo od tego zależy, czy nowy element wkręci się bez dodatkowych złączek.
Przy wyborze zaworu kulowego patrzy się też na kilka innych rzeczy. Zawór pełnoprzelotowy ma otwór w kuli równy średnicy rury i nie zmniejsza przepływu, co przy zaworze głównym ma znaczenie. Korpus z mosiądzu, najlepiej niklowanego, dobrze znosi wodę wodociągową. Rękojeść w formie dźwigni łatwiej obrócić w ciasnej szafce niż motylek, ale wymaga miejsca na obrót o ćwierć koła. Warto też sprawdzić, czy producent dopuszcza zawór do wody pitnej i do jakiego ciśnienia jest przeznaczony.
Kto może wymienić zawór i w jakiej kolejności
W domu jednorodzinnym właściciel sam decyduje o swojej instalacji, ale zawór przed wodomierzem należy często do przyłącza, a sam wodomierz jest własnością wodociągów i ma plombę. Zerwanie plomby bez zgłoszenia kończy się zwykle kłopotami przy odczycie. W bloku sytuacja jest prostsza i trudniejsza zarazem: zawór na odejściu do mieszkania można wymienić, ale żeby to zrobić, administrator musi zamknąć wodę na pionie, czyli u wszystkich sąsiadów nad i pod nami.
Dlatego wymianę planuje się z wyprzedzeniem i wykonuje szybko. Praktyczna kolejność wygląda tak:
- zgłoszenie administratorowi lub wodociągom i ustalenie terminu odcięcia wody,
- przygotowanie nowego zaworu, taśmy lub nici uszczelniającej, kluczy i wiadra na wodę z rur,
- odcięcie wody, otwarcie najniżej położonego kranu w lokalu i spuszczenie wody,
- wykręcenie starego zaworu z kontrą na rurze, żeby nie skręcić podejścia,
- uszczelnienie gwintu, wkręcenie nowego zaworu i próba przy powolnym otwarciu wody.
Przy starych rurach stalowych najtrudniejszy bywa gwint w rurze. Jeśli jest skorodowany, lepiej od razu zlecić instalatorowi wykonanie nowego odcinka, niż ryzykować pęknięcie rury przy wykręcaniu.
Zawory pod umywalką, przy pralce i przy WC
Remont łazienki to dobry moment, by przemyśleć też zawory na samych podejściach. Zawory kątowe pod umywalką i przy spłuczce pozwalają w razie awarii odciąć jeden przybór, zamiast całego mieszkania. Pralka powinna mieć własny zawór ze zwrotnym zabezpieczeniem, a stelaż podtynkowy ma zawór schowany za przyciskiem. Jeżeli w łazience znajdzie się bateria podtynkowa, sensownie jest dodać zawory odcinające do niej, dostępne bez kucia płytek.
Wszystkie te elementy dobiera się do średnicy podejścia, zwykle mniejszej niż zawór główny. Ekipy remontowe kompletujące armaturę często kupują ją w hurtowniach instalacyjnych, jak Onninen, gdzie w jednym miejscu dostępne są zawory, złączki i uszczelnienia w różnych rozmiarach gwintów, a w oddziałach można dopytać o dobór do konkretnej instalacji.
Drobny element, który oszczędza nerwy
Sprawny zawór przy wodomierzu to coś, o czym przypomina się dopiero przy awarii: pękniętym wężyku do baterii, cieknącej spłuczce albo zalaniu sąsiada. Wtedy liczy się każda minuta, a zawór, który zamyka się jednym ruchem dźwigni, ogranicza szkody do minimum. Dobrze, jeśli każdy domownik wie, gdzie się znajduje i w którą stronę go przekręcić.
Po remoncie nie warto zastawiać szafki z wodomierzem meblami ani zabudowywać jej na stałe. Rozmiary, rodzaje gwintów i dane techniczne zaworów kulowych można sprawdzić na www.onninen.pl
Materiał zewnętrzny
By
